Wyniki monitoringu "Kto publikuje swój rejestr umów?"
Na podstawie wniosków składanych od 29 października 2025 roku do 2809 jednostek samorządu terytorialnego oraz 16 wojewodów, w związku z przeciągającym się wdrożeniem Centralnego Rejestru Umów i kolejnymi pomysłami nowelizacji ustawy jego dotyczącej (nr UD197), sprawdziliśmy, kto już teraz proaktywnie publikuje rejestr umów.
Marszałkowie
- Liczba urzędów: 16
- Liczba odpowiedzi: 13 (+3 sprawdziliśmy sami)
- Odsetek odpowiadających: ~81%
- Liczba urzędów marszałkowskich, publikujących i aktualizujących rejestr bez progu lub z progiem nie większym niż 20 000 zł: 2
- Odsetek publikujących rejestry: ~12%
Wojewodowie
- Liczba urzędów: 16
- Liczba odpowiedzi: 14 (+2 sprawdziliśmy sami)
- Odsetek odpowiadających: ~87%
- Liczba urzędów wojewódzkich, publikujących i aktualizujących rejestr bez progu lub z progiem nie większym niż 20 000 zł: 1
- Odsetek publikujących rejestry: ~6%
Starostwa powiatowe
- Liczba urzędów: 314
- Liczba odpowiedzi: 287
- Odsetek odpowiadających: ~91%
- Liczba odpowiadających, którzy zadeklarowali publikowanie i aktualizację rejestrów bez progu lub z progiem nie większym niż 20 000 zł: 42
- Odsetek publikujących rejestry: ~15%
Samorządy gminne
- Liczba urzędów: 2479
- Liczba odpowiedzi: 2101
- Odsetek odpowiadających: ~85%
- Liczba odpowiadających, którzy zadeklarowali publikowanie i aktualizację rejestrów bez progu lub z progiem nie większym niż 20 000 zł: 356
- Gminy wiejskie: 156
- Gminy miejsko-wiejskie: 104
- Gminy miejskie: 63
- Miasta na prawach powiatu: 33
- Odsetek publikujących rejestry: ~17%
Kryteria selekcji umów
- Kryteria kwotowe (progi wartości umowy)
- wiele urzędów deklarowało brak jakiegokolwiek progu kwotowego
- podawane progi były zróżnicowane, zaczynały się od 300 zł
- Wyłączenia z rejestru dotyczące rodzaju lub charakteru umowy
- kadrowe
- o organizację praktyk/staży
- z osobami fizycznymi
- nie generujące zobowiązań
- o charakterze lokalowym / majątkowym
- o współpracę zagraniczną
- z klauzulą poufności
- zawierające informacje chronione prawnie
- zawierające tajemnice lub dane wrażliwe
- w kategorii dokumentów niejawnych
- dotyczące zakupu energii i gazu
- dotyczące dostawy wody i odbioru ścieków.
- na używanie pojazdów prywatnych do celów służbowych
- Wyłączenie umów ustnych
Powody zaprzestania aktualizacji
- Oczekiwanie na Centralny Rejestr Umów (CRU) i inne zmiany legislacyjne
- Brak obowiązku prawnego / niejasne przepisy
- Ochrona danych osobowych, anonimizacja, tajemnice
- Powody kadrowe i organizacyjne
- Przyczyny techniczne, systemowe i związane z narzędziami IT
- Złożoność materii i potrzeba procedur
Interaktywna mapa odpowiedzi z gmin
Mapa interaktywna, pokazująca szczegółowe rozmieszczenie gmin, które odpowiedziały na wniosek, wraz z odpowiedziami, linkami do spraw na Fedrowaniu i rejestrów.
Uwagi i zastrzeżenia
-
Przyjęto arbitralny próg 20 000 zł jako granicę, powyżej której urząd nie jest uznawany za prowadzący rejestr w naszym rozumieniu.
Szczegóły
Na potrzeby statystyk zastosowano próg 20 000 zł jako granicę, powyżej której uznawano, że urząd nie prowadzi rejestru w rozumieniu przyjętym w tym opracowaniu.
W praktyce już nawet znacznie niższe progi mogą prowadzić do fikcji jawności, jednak wybór konkretnej wartości jest kwestią sporną i musiał zostać
dokonany arbitralnie. Należy mieć na uwadze, że przyjęcie wyłącznie rejestrów bez żadnego progu znacząco obniżyłoby odsetek jednostek, które można wskazywać
jako pozytywne przykłady – zwłaszcza jeśli celem jest pokazanie, że część gmin już teraz, bez przymusu, prowadzi stosunkowo szerokie rejestry.
-
Zestawienia dotyczące kryteriów selekcji i powodów zaprzestania aktualizacji rejestrów powstały przy dużym udziale sztucznej inteligencji i wymagają weryfikacji w źródłach.
Szczegóły
Zestawienia kryteriów selekcji oraz wskazywanych przez urzędy powodów zaprzestania aktualizacji rejestrów zostały opracowane przy dużym wsparciu
sztucznej inteligencji (automatycznej analizy odpowiedzi). Oznacza to, że przy interpretowaniu konkretnych przypadków zawsze należy wrócić
do pierwotnych odpowiedzi urzędów. Zestawienia te powinny być traktowane jako materiał orientacyjny i pomocniczy, a nie jako jedyne,
ostateczne źródło informacji.